Çocukluk Çağında Baş ve Boyun Bölgesi Lenf Nodu Büyümeleri

Çocukluk çağında baş ve boyun bölgesinde lenf nodu büyümeleri (lenfadenopati) sık karşılaşılan klinik bir sorundur. Sağlıklı çocukların %55’inde rutin fizik muayene sırasında bu bölgedeki lenf nodları ele gelebilir. Bu bölgede lenf bezi büyümeleri en sık boyun bölgesinde (%30) görülür. Başın arka kısmında yani oksipital bölgede lenf bezi büyümesinin saptanma oranı , çene altı bezlerde ’tür. Ancak lenfadenopati bölgesi yaşa göre de farklılık gösterebilir. Yenidoğan döneminde lenf nodları normalde elle yapılan muayenede fark edilmez. Başın arkasındaki bölgede lenf nodları en fazla süt çocukluğu döneminde, boyun bölgesi lenf nodları ise en sık daha büyük çocuklarda büyümüş olarak saptanır.

Büyüme yanı sıra, lenfadenopati varlığına lokal ağrı ve hassasiyet eşlik edebilir. Eğer enfeksiyon varsa lenf nodunun üstündeki deride kızarıklık olabilir. Diğer belirtiler lenf nodu büyümesinin yerine göre değişir. Eğer boyunda lenf nodu büyümesi varsa ense sertliği veya boynun bir tarafa doğru eğimli durması (tortikolis) görülebilir. Eğer boğazın arkasındaki lenf nodlarında enfeksiyon varsa veya apseleşmişse, yutma güçlüğü ve sıkıntılı nefes alma görülebilir. Mediasten denilen göğüs boşluğunda lenf nodu büyümesi varsa solunum güçlüğü, morarma, öksürük, çekilmeler, ağrılı yutkunma, yüzde şişme, boyun damarlarında şişme görülebilir.

Lenfadenopatinin bir sağlık sorunuyla ilgili olup olmadığına karar vermek hastanın yaşına, lenfadenopatinin yerine ve özelliğine göre değişir. Boynun ön kısmında yerleşen küçük lenf nodları birçok sağlıklı çocukta bulunabilir. Ancak köprücük kemiği üzerinde lenf nodu bulunması kuvvetle tümör olasılığını düşündürmelidir.

Yenidoğan döneminden ergenliğe kadar geçen zamanda, baş-boyun bölgesi lenf nodları geçirilen enfeksiyonların etkisiyle büyürler. 6 aydan küçük bebeklerin %38’inde lenf nodları ele gelir ve bunlar en fazla başın arka-alt kısmında ve kulak arkasında yerleşim gösterir. Buna karşılık 3-5 yaş grubundaki sağlıklı çocukların %63’ünde boyunda, %24’ünde  boyun altında lenfadenopati saptanabilir. Bu nedenle sağlıklı çocukların çoğunda ele gelen boyun bezlerinin olabileceği unutulmamalıdır.

Baş-boyun bölgesindeki lenf nodu büyümelerinde ailelerin en büyük endişesi bu büyümelerde kötü huylu bir oluşum olma olasılığıdır. Eğer lenf nodlarında büyüme fark edilmişse, çocuğun geçirdiği enfeksiyon varlığı, aşılanma durumu ve tüberkülozlu ile temas durumu dikkate alınmalıdır. Lenf nodunun yeri, büyüklüğü, dağılımı, süresi ayırıcı tanıda önemlidir. Başın arka-alt kısmındaki lenf nodları sütçocukluğu döneminde; boynun ön kısmında ve alt çene altındaki lenf nodları büyük çocuklarda herhangi bir önemi olmadan da sıklıkla ele gelebilir. Ancak kulak arkasındaki, boyun arka-alt kısmındaki ve köprücük kemiği üstündeki lenf nodu büyümelerinde kötü huylu hastalık olasılığı araştırılmalıdır. Eğer kötü huylu bir hastalık varsa, lenfadenopati süresi iyi huylu tanılı gruba göre daha uzundur ve ebatları daha büyüktür; genellikle 2-3 cm’den büyüktür. Bazı mikrobik lenf nodu büyümelerinde, tüberküloza bağlı büyümelerde ve enfeksiyon olmadan da lenf nodu büyümelerinde de lenf nodu büyüklüğü 3 cm’yi geçebilir. Lenf nodu çevre dokuya yapışıksa da tümörleşme riski olabilir.

Lenf nodu büyüklüğü yanı sıra ateşin varlığı hem enfeksiyonlu hastalıklarda, hem kötü huylu hastalıklarda olabilir. Çocukta ateşi yükseltecek bir enfeksiyon odağı saptanmamışsa, kilo kaybı ve gece terlemeleri varsa “hodgkin lenfoma” akılda tutulmalıdır.

Karaciğer, dalak büyüklüğü, lenf nodu büyüklüğü ile birlikteyse enfeksiyon, tümörleşme veya bağışıklık sistemiyle ilgili hastalık gibi vücudun kendisinin oluşturduğu durumlar söz konusu olabilir. Her durumda, eğer riskli bölgelerde yerleşmiş büyük lenf nodları tespit edilirse en basit tetkik olarak tam kan ve periferik yayma yapılarak hücre dağılımı, atipik hücre varlığı araştırılmalıdır. Gereğinde akciğer grafisi ve batın ultrasonografisi de yapılmalıdır.

Lenf nodu büyümelerinde eğer büyüklük 4-8 haftalık dönemden sonra da kalıcı ise biyopsi düşünülebilir. Boynun alt kısmında veya köprücük kemiği üst kısmında yer alan lenf nodu büyümelerinde uzun süren ve açıklanamayan ateş, kilo kaybı, halsizlik, kemik ağrısı gibi sistemik bulgular varsa, akciğer grafisinde göğüs boşluğunda lenf bezesi büyümesi görüldüyse daha erken sürede biyopsi gerekebilir. Bütün bu belirtilen noktalara rağmen baş-boyun bölgesindeki lenf nodu büyümelerinde vakaların yarısından çoğunda sebep bulunamayabilir.

Çocukluk çağında ani şekilde ortaya çıkan, iki taraflı boyun lenf bezi büyümelerinde en önemli yeri viral nedenler oluşturur. Ebstein Barr enfeksiyonu (öpücük hastalığı) geçiren çocukların %90’ında CMV (sitomegalo virüs hastalığı) geçirenlerin %75’inde boyunda lenf bezleri büyür. Grup A Beta hemolitik streptokok enfeksiyonlarında, stofilakoksik veya viral enfeksiyonlarda da boyunda iki taraflı lenf bezleri şişer.

Kızamıkçık (rubella) kulak arkasında, arka boyun zincirinde ve başın arka-alt kısmında hassasiyet ve lenfadenopati ile karakterizedir. Kızamık, su çiçeği ve kabakulakta da yüzeysel lenf nodu büyümeleri olabilir.

Diğer bazı hastalıklarda; sarkoidoz, tifo, egzama, brusella, juvenil romatoid artrit gibi bağ dokusu hastalıklarında, lösemide, lenfosarkomda; Hodgkin hastalığında ve birçok kötü huylu  hastalıklarda lenf nodları bütün vücutta büyük saptanabilir. Benzer şekilde bazı kan hastalıklarında da (orak hücreli anemi, talassemi, hemolitik anemiler) lenf nodlarının yaygın olarak büyüyebileceği akılda tutulmalıdır.

 

Etiketler:

Bu Yazıyı Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

  1. ozlem kucuktas dedi ki:

    Hilal hocam.merhabalar kizim dort yasinda bundab yirmi gun once kasiginda bir cm lenf bezi goruldu.bugun ise kulaginin arkasinda uc cm ve cok sayida kucuk lenf bezi goruldu.dr antibiyitik tedavisi basladi.tedavi csonrasu tekrardan ultrason cekilecegini ve hala gecmediyse parca alinacag

  2. hafize orman dedi ki:

    Saygıdeğer bilim kadini bir anneyim ve çaresizim 3 yaşında çocuğum boyun lenfleri şiştiğinden 10 igne yedi dıştan küçüldüğü belli ancak gecmedi hemotoloji de gittik çocuk dr takip etsin dediler kimse ilgilenen takip edicek ne oldugunu tedavisinin nasil olacağını bilmiyorum iki aydan fazla oldu acıyor diye dokundurmuyor lütfen yalvarırım siz birseyler yapin cok acil cevabınızı engin bilgileriniz yardim bekliyorum saygılar

    1. tuncay dedi ki:

      Kbb ye gidiniz yada cocuk cerrehisi

  3. Ayse altinisik dedi ki:

    Mrb bnm kızım 7,5 aylıkken cmv geçirdi cmv sature yaptı kızıma 50 gn hastahanede yattı şimdi ayda bir kan veriyoruz kızım 11 aylık acaba bu enfeksiyon geçermi kısımda bi haszar bırakırmi cvp yazarsaniz sevinirim bi deyapabilecegim onerebileceginiz bilgiler olursa çoook sevinirim şimdiden tsk ederim

  4. Hilal dedi ki:

    Merhabalar beni oğlum 5 buçuk taşında iki yıl önce tonsilit oldu antibiyotik tedavisine baslamamiiza rağmen genel durumu dahada kötüye gitti boyun arka bolumdeki lenf bezleri cok buyumustu bir ay bu sekilde ev hastane arasi mekik dokuduk en son intramuskuler antibiotik uygulanmaya başlandı ve ilk dozdan sonra kırmızı küçük dokuntuleri oldu d oktorumuzu değiştirdik hemen ve gittiğimiz doktor tablonun iyi görünmediğini söyledi ve tahliller istedi sonuçta EBV pozitif çıktı ilaç kullanmayarak dinlenmeye atlattık ama ogün bu gündür en ufak enfeksiyona dahi hemen lenf bezleri büyüyor dalakta buyume oluyor dün gece karın agrisiyla hastaneye gittik apenvdisitten suphelendiler wbc 17 olmuştu batın tomografide boyutu 11mm bulan lenfoadenomegaliler mevcut yazıyor doktorumuz önemli olmadığını söyledi ama ben kafayı yemek üzereyim artık iki yıldır hep lenf bezleri sisiyo napicagimi bilemiyorum…..

  5. Ela dedi ki:

    Merhaba oğlum 3 yaşında, 2 ay kadar önce üst solunum enfeksiyonu geçirdi çok kötü öksürük sonrası bi sabah uyandı ve her iki kulağının az altı şişmiş dokundurmuyodu agirdigini söylüyorumdu.Dr. götürdüm kan testi sonucunda kanda mikrop var ve şişlikler içinde antibiyotik başladık kullandık şişlik az indi sonra tekrar öksürük başlayınca tekrar şişti falan 4 Dr. Değişik 10 gün önce oksurukten dolayi sesi kısıldi tekrar Dr.göründü tekrar ilaç int. Okudukları beni çok korkuttu lütfen beni bilgilendirin. Çok tedirginin.

  6. yusuf yıldız dedi ki:

    Merhaba,
    Çocuğum 5,5 yaşında.Sağ alt boşlukda 15mm lenf nodu ultrasonda çıktı.Mide bulantısı var.Okula gönderiyoruz.Bunun için ilaç tedavisi mi gerekir ya da istirahat mi önerirsiniz.Okula göndermeyip, istirahat ettirelim mi..

  7. öztürk dedi ki:

    Hocam çocuğum beş yasinda hiçbirşey yemiyor
    ağzında yaralar çıkıyor ve çene altında fasulye büyüklüyünd
    bir şişkinlik var dokundum yumuşacık nedenlerini söylermisiniz
    teşekkür ederim

  8. menduh dedi ki:

    Merhaba ben İngiltere’den yazin bizim 2 bucuk yasda bir oglum var boynunda heriki tarafdada sislik var birseneden fazla ayni duruyorlar effosyonda biraz buyurgibi oluyor sonra biraz kuculuyor daha sonra koltuk altinda olususdu simdide kasikda mercimek tanesikadar takip etcez diyorlar buyume veya degisik olursa getirin diyorlar yardimci olun

  9. esma dedi ki:

    Merhaba coçuğum daha 1 aylık boyun bölgesinde şişkinlik var doğum da olduğunu söylüyor doktorlar damar kanama yapmış diyor ne yapmam lazım tedavi olarak geçer mi bu kalır mı orada

  10. VELİ GÜLER dedi ki:

    HOCAM MERHABA,BENİM OĞLANIN KULAK ARKASINDA BELLİ BELİRSİZ OLMAK ÜZERE ŞİŞLİK VAR.AYNI ZAMANDA ÇENE ALTINDADA KULAK ARKASNDAKİNDEN BÜYÜK OLMAK ÜZERE ŞİŞLİK MEVCUTTUR.KULAK ARKASI DAHA ÖNCEDEN OLDUĞU İÇİN DOKTORA GİTTİĞİMİZDE ÖNEMLİ BİRŞEYİN OLMADIĞINI SÖYLEDİ.NE OLABİLİR?.AYDINLATIRSANIZ SEVİNİRİM.

  11. Gzde srydin dedi ki:

    Ben 13 yasindayim 2 gun onve cenemin sag alt kisminda agri oldu sonrada siskinlik ates gibi kizarip sicak oldu ve basimin sag kismi agriyo yutkunmada sıkınti var..
    Ve biri elledi ne var diye ama kayiyor dedi..
    LUTFEN BILEN YADA HILAL HOVAM CEVAPLA
    VEDE HASTANEYE BU HASTALIKLA ILHILI GITMEDIM

  12. mehmet dedi ki:

    Hocam oğlum 4 yaşinda ve ortalama 1 senedir sağ boyun yanında bir şişlik var ,kilosu sabit kaldı 13 kg ,boyu uzuyor gece terlemesi ve ateşlenmesi yok.Doktora götürdüm USG çekildi ve antibiyotik tedavisi verildi ilaç bitiminde tekrar USG çekildi ve şişlikler küçülme görüldü ama 1 sene dir hale geçmedi ne tavsiye edersiniz şimdiden teşekkürler.

  13. Havva Vaygül dedi ki:

    Merhaba hocam kızım 3 5yaşında iki kulağının altında şişlik ler oluştu doktora götürdük antibiyotik tedavisi başladı ama önce bir taraftaydı sonra öbür tarafta da oldu birşey olurmu

Yorum Yaz